Osoba współpracująca z orzeczeniem o niepełnosprawności – co zrobić, aby otrzymać dofinansowanie z PFRON?
Przedsiębiorcy prowadzący działalność wspólnie z członkiem rodziny często zakładają, że posiadane przez tę osobę orzeczenie o niepełnosprawności automatycznie pozwala skorzystać z miesięcznego dofinansowania z PFRON.
Tak jednak nie jest.
Dofinansowanie przysługuje do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością, a nie do osoby współpracującej. Jeżeli przedsiębiorca chce ubiegać się o wsparcie z PFRON, konieczne jest zatrudnienie tej osoby na podstawie umowy o pracę.
Sama współpraca z przedsiębiorcą nie wystarczy
Osoba współpracująca może wykonywać w firmie wiele czynności, regularnie pomagać w prowadzeniu działalności i posiadać ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca może wystąpić o miesięczne dofinansowanie do jej wynagrodzenia.
Podstawowym warunkiem otrzymania tej pomocy jest bowiem zatrudnienie osoby z niepełnosprawnością na podstawie umowy o pracę. Osoba musi być pracownikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.
Dopóki pozostaje wyłącznie osobą współpracującą, nie ma wynagrodzenia pracowniczego, do którego można byłoby uzyskać dofinansowanie.
Co należy zrobić, aby ubiegać się o dofinansowanie?
Jeżeli osoba współpracująca posiada orzeczenie o niepełnosprawności, a przedsiębiorca chciałby otrzymywać dofinansowanie z PFRON, powinien rozważyć jej zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
Nie chodzi jednak wyłącznie o podpisanie dokumentu nazwanego „umową o pracę”.
Zatrudnienie musi mieć rzeczywisty charakter i spełniać warunki właściwe dla stosunku pracy. Osoba powinna wykonywać pracę:
- określonego rodzaju,
- na rzecz pracodawcy,
- pod jego kierownictwem,
- w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym,
- za wynagrodzeniem.
Dopiero powstanie faktycznego stosunku pracy pozwala analizować możliwość ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia tej osoby.
Zmiana statusu musi zostać prawidłowo przeprowadzona
Przedsiębiorca nie powinien jednocześnie traktować tej samej osoby jako osoby współpracującej i jako pracownika wyłącznie po to, aby uzyskać dofinansowanie.
Jeżeli ma dojść do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, konieczne jest prawidłowe ustalenie jej statusu oraz dokonanie odpowiednich czynności kadrowych i ubezpieczeniowych.
W praktyce należy przeanalizować między innymi:
- czy w danej sytuacji może powstać rzeczywisty stosunek pracy,
- od jakiej daty osoba zostanie zatrudniona,
- jaki będzie jej wymiar czasu pracy,
- jakie stanowisko i zakres obowiązków zostaną określone,
- w jaki sposób zostanie zgłoszona do ubezpieczeń,
- od którego miesiąca pracodawca może rozpocząć ubieganie się o dofinansowanie.
Samo posiadanie orzeczenia nie wystarczy. Znaczenie ma także prawidłowe zatrudnienie, zgłoszenie pracownika oraz spełnienie wszystkich pozostałych warunków przewidzianych w przepisach dotyczących pomocy z PFRON.
Kiedy należy złożyć pierwszy wniosek?
Pracodawca powinien wystąpić o dofinansowanie niezwłocznie po nabyciu prawa do pomocy.
Jeżeli osoba posiadająca orzeczenie zostaje zatrudniona na podstawie umowy o pracę, pierwszy wniosek co do zasady powinien dotyczyć pierwszego miesiąca jej zatrudnienia.
Ma to znaczenie ze względu na konieczność wykazania, że pomoc była potrzebna do zatrudnienia pracownika z niepełnosprawnością.
Odkładanie złożenia pierwszego wniosku na kolejne miesiące może prowadzić do problemów z prawidłowym wykazaniem efektu zachęty i prawa do pomocy.
Dlatego jeszcze przed zatrudnieniem warto ustalić:
- czy pracodawca spełnia warunki ubiegania się o dofinansowanie,
- w jaki sposób zostanie wykazany efekt zachęty,
- od którego miesiąca należy składać dokumenty,
- jakie dane trzeba ująć w formularzach Wn-D i INF-D-P.
Jak prawidłowo ustalić koszty płacy?
Po zatrudnieniu osoby na podstawie umowy o pracę dofinansowanie będzie uzależnione między innymi od prawidłowego poniesienia i wykazania kosztów płacy.
Do kosztów płacy zalicza się przede wszystkim:
- wynagrodzenie brutto,
- obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe finansowane przez pracodawcę,
- obowiązkowe składki na Fundusz Pracy,
- składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
- składki na Fundusz Solidarnościowy.
Do wynagrodzenia brutto mogą zostać zaliczone również określone składniki, takie jak:
- wynagrodzenie zasadnicze,
- wynagrodzenie za urlop,
- wynagrodzenie za czas choroby finansowane przez pracodawcę,
- premie przypisane do konkretnego miesiąca,
- prowizje,
- dodatki za godziny nadliczbowe,
- dodatki funkcyjne, stażowe i wyrównawcze.
Nie uwzględnia się natomiast między innymi zasiłków, odpraw, nagród jubileuszowych, zapomóg czy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Koszty płacy należy prawidłowo wykazać w formularzu INF-D-P.
Termin wypłaty wynagrodzenia ma znaczenie
Aby zachować prawo do dofinansowania, wynagrodzenie oraz pozostałe składniki kosztów płacy muszą zostać poniesione w wymaganych terminach.
Wypłata wynagrodzenia z opóźnieniem przekraczającym 14 dni może skutkować utratą prawa do dofinansowania za dany miesiąc.
Przed rozpoczęciem składania wniosków trzeba więc upewnić się, że firma prawidłowo realizuje obowiązki dotyczące:
- wypłaty wynagrodzeń,
- opłacania składek ZUS,
- dokumentowania poniesionych kosztów,
- składania formularzy do PFRON.
Ile wynosi dofinansowanie przy lekkim stopniu i symbolu 04-O?
W analizowanym przypadku osoba posiadała lekki stopień niepełnosprawności oraz symbol przyczyny niepełnosprawności 04-O.
Miesięczne dofinansowanie przy lekkim stopniu niepełnosprawności wynosi 575 zł na pełny etat.
Symbol 04-O nie daje jednak prawa do podwyższonego dofinansowania, jeżeli został wskazany przy lekkim stopniu niepełnosprawności.
Przy ustalaniu kwoty pomocy należy więc uwzględnić nie tylko symbol znajdujący się na orzeczeniu, ale także stopień niepełnosprawności pracownika.
Najpierw analiza, później zatrudnienie
Zatrudnienie osoby, która wcześniej współpracowała przy prowadzeniu działalności, nie powinno być przeprowadzane wyłącznie na podstawie założenia, że firma otrzyma określoną kwotę z PFRON.
Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić:
- czy zatrudnienie może zostać uznane za rzeczywisty stosunek pracy,
- czy pracodawca spełnia warunki otrzymania pomocy,
- czy zostanie wykazany efekt zachęty,
- czy firma nie posiada zaległości wykluczających pomoc,
- czy wynagrodzenie i składki będą ponoszone prawidłowo,
- od którego miesiąca należy złożyć pierwszy wniosek.
Dopiero kompleksowa analiza pozwala ocenić, czy zatrudnienie osoby posiadającej orzeczenie rzeczywiście umożliwi uzyskanie dofinansowania.
Podsumowanie
Osoba współpracująca, nawet jeżeli posiada orzeczenie o niepełnosprawności, nie jest z tego tytułu pracownikiem, do którego wynagrodzenia można otrzymać dofinansowanie z PFRON.
Aby przedsiębiorca mógł ubiegać się o pomoc, osoba ta musi zostać zatrudniona na podstawie umowy o pracę i faktycznie wykonywać pracę w ramach stosunku pracy.
Następnie pracodawca musi spełnić wszystkie pozostałe warunki dotyczące między innymi:
- efektu zachęty,
- terminowego ponoszenia kosztów płacy,
- prawidłowego zgłoszenia pracownika,
- właściwego wypełnienia dokumentów,
- złożenia pierwszego wniosku we właściwym miesiącu.
Nie wystarczy więc samo podpisanie umowy o pracę. Każdy taki przypadek powinien zostać przeanalizowany indywidualnie, ponieważ błędne określenie statusu osoby lub nieprawidłowe rozpoczęcie pobierania dofinansowania może prowadzić do konieczności zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami.
Chcesz bezpiecznie korzystać z dofinansowań PFRON?
Takie przypadki pokazują, że samo zatrudnienie osoby z orzeczeniem nie wystarczy. Znaczenie mają także forma zatrudnienia, efekt zachęty, terminy, koszty płacy oraz prawidłowo wypełnione dokumenty.
W Akademii PFRON krok po kroku uczę, jak prawidłowo ubiegać się o dofinansowania, unikać kosztownych błędów i właściwie analizować nietypowe przypadki.
KONTAKT
Masz pytania?
Nazywam się Elżbieta Górecka. Jako ekspert kadrowo-płacowy zajmuję się również tematyką PFRON. W kwestiach PFRON od ponad 10 lat wspieram firmy z sukcesem pozyskując dla nich dofinansowania do pensji pracowników oraz obniżając obowiązkowe wpłaty do PFRON.
PFRON, szkolenia, dofinansowania i wpłaty.
ul. Wiejska 10, 44-200 Rybnik