Pracownik miał lekkie orzeczenie na stałe, a później otrzymał stopień znaczny. Czy pracodawca mógł pobierać dofinansowanie z PFRON?
Pracownik został zatrudniony w firmie w styczniu 2022 roku.
W momencie zatrudnienia posiadał już orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, wydane na stałe. Nie przekazał go jednak pracodawcy, dlatego firma nie wiedziała, że zatrudnia osobę z niepełnosprawnością.
Kilka lat później sytuacja się zmieniła.
W marcu 2025 roku pracownik otrzymał nowe orzeczenie – tym razem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie wskazywało, że stopień znaczny został ustalony od lutego 2025 roku.
Pracownik dostarczył dokument pracodawcy, a firma od kwietnia 2025 roku rozpoczęła składanie wniosków o dofinansowanie do jego wynagrodzenia.
Przyjęto, że skoro orzeczenie o znacznym stopniu zostało wydane już w trakcie zatrudnienia, pracownik nabył niepełnosprawność u tego pracodawcy. W konsekwencji nie analizowano efektu zachęty.
Na pierwszy rzut oka takie postępowanie może wydawać się logiczne.
Pracodawca nie znał wcześniejszego orzeczenia. Nowy dokument został wydany kilka lat po zatrudnieniu. Dodatkowo dotyczył innego, znacznie wyższego stopnia niepełnosprawności.
Czy jednak rzeczywiście można było potraktować tę sytuację jako nabycie niepełnosprawności w trakcie zatrudnienia?
Jedna informacja zmieniła ocenę całej sprawy
Podczas analizy dokumentacji okazało się, że pracownik nie uzyskał statusu osoby niepełnosprawnej dopiero w 2025 roku.
Miał go już w dniu zatrudnienia.
Co więcej, wcześniejsze orzeczenie o lekkim stopniu zostało wydane na stałe. Oznaczało to, że nowe orzeczenie nie było pierwszym dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność tego pracownika.
Pojawiły się więc istotne pytania:
- czy znaczenie ma data dostarczenia orzeczenia pracodawcy, czy wcześniejszy status pracownika,
- czy uzyskanie wyższego stopnia może być traktowane jako nabycie niepełnosprawności,
- czy brak wiedzy pracodawcy o poprzednim orzeczeniu zmienia sytuację,
- czy należało zbadać efekt zachęty,
- czy dofinansowanie było należne od kwietnia 2025 roku,
- jakie skutki może wywołać błędne zakwalifikowanie takiego przypadku.
Właśnie dlatego zwróciłam się w tej sprawie z indywidualnym pytaniem do PFRON.
Odpowiedź pokazała, że przy dofinansowaniach nie wystarczy sprawdzić wyłącznie daty nowego orzeczenia i daty jego przekazania pracodawcy. Konieczne jest przeanalizowanie całej historii niepełnosprawności pracownika oraz okoliczności istniejących już w dniu jego zatrudnienia.
Podobny przypadek może występować również w Twojej firmie
Tego rodzaju sytuacje pojawiają się częściej, niż mogłoby się wydawać.
Szczególną ostrożność należy zachować, gdy pracownik:
- przekazał orzeczenie dopiero po kilku latach zatrudnienia,
- wcześniej posiadał inne orzeczenie, którego nie ujawnił,
- otrzymał wyższy stopień niepełnosprawności,
- dostarczył dokument wskazujący wcześniejszą datę powstania niepełnosprawności,
- był już objęty dofinansowaniem bez dokładnej analizy jego wcześniejszego statusu.
W takich sprawach pozornie drobny szczegół może przesądzić o prawie do dofinansowania za wiele miesięcy.
Nie oznacza to, że każdy pracownik dostarczający orzeczenie w trakcie zatrudnienia powoduje po stronie pracodawcy ryzyko. Nie można jednak automatycznie zakładać, że nowe orzeczenie zawsze oznacza nabycie niepełnosprawności w trakcie trwania umowy.
Sprawdź swoją dokumentację, zanim zrobi to PFRON
Jeżeli w Twojej firmie występuje podobna sytuacja, warto sprawdzić ją indywidualnie.
W ramach analizy weryfikuję między innymi historię orzeczeń, daty ich wydania i wpływu, treść umów o pracę, moment rozpoczęcia wnioskowania oraz sposób ustalenia efektu zachęty.
Dopiero zestawienie wszystkich tych informacji pozwala ocenić, czy dofinansowanie było pobierane prawidłowo i czy po stronie pracodawcy występuje ryzyko.
Masz pracownika, który dostarczył orzeczenie dopiero w trakcie zatrudnienia?
Skontaktuj się ze mną i zleć analizę swojej sytuacji.
e-mail: e.gorecka@av-kancelaria.pl
tel.: 600 986 874
KONTAKT
Masz pytania?
Nazywam się Elżbieta Górecka. Jako ekspert kadrowo-płacowy zajmuję się również tematyką PFRON. W kwestiach PFRON od ponad 10 lat wspieram firmy z sukcesem pozyskując dla nich dofinansowania do pensji pracowników oraz obniżając obowiązkowe wpłaty do PFRON.
PFRON, szkolenia, dofinansowania i wpłaty.
ul. Wiejska 10, 44-200 Rybnik